Środa Popielcowa - W Popielec wierni, którzy popełnili grzech ciężki, rozpoczynali publiczną pokutę w Kościele. Zakładali szaty pokutne, a głowy posypywali popiołem. Dawniej w tradycji polskiej zwyczajowo wyparzano wszystkie naczynia kuchenne, szorowano je popiołem, by uniknąć kontaktu z tłuszczem w potrawach postnych.

W kalendarzu chrześcijańskim Środa Popielcowa to pierwszy dzień Wielkiego Postu. Jest to dzień pokuty który trwa 40 dni (nie licząc niedziel, które są pamiątką Zmartwychwstania Jezusa Chrystusa) przed Wielkanocą.

Tego dnia kapłan czyni popiołem znak krzyża na głowie wiernego, mówiąc jednocześnie: "Pamiętaj, że prochem jesteś i w proch się obrócisz" lub "Nawracajcie się i wierzcie w Ewangelię".  Słowa te mają przypomnieć o kruchości i ulotności życia i nieuchronnej śmierci. Tradycja posypywania głów popiołem na znak pokuty pojawiła się w VIII wieku. W XI wieku papież Urban II uczynił go obowiązującym zwyczajem w całym Kościele. Wówczas postanowiono, że popiół będzie pochodził z palm poświęconych w Niedzielę Palmową z ubiegłego roku. W Środę Popielcową obowiązuje post ścisły - od 14 roku życia nie spożywa się pokarmów mięsnych, od 18 roku życia do 60 - ogranicza się ilość posiłków do trzech: jednego do syta oraz dwóch skromnych.

Dawniej zakonnicy (Kameduli, Kartuzi i Trapiści) pozdrawiali się wezwaniem Memento Mori (łacińskie: pamiętaj o śmierci). Pozdrowienie to, współbrzmi bardzo wyraźnie z okresem Wielkiego Postu, który nasze myśli z jednej strony kieruje ku nieuniknionej śmierci, z drugiej zaś ku nowemu wiecznemu życiu, którego zwiastunem jest Zmartwychwstały Chrystus.

 
© Parafia św. Paschalisa w Raciborzu 2011r. Projekt i wykonanie: o. Barnaba Lewkowicz ofm